Turkish Power
En kaliteli hizmeti almak için üye olunuz!

Turkish Power

TurkishPowerForumuna Hoşgeldiniz!Aradığınız ne varsa burda!
 
AnasayfaKapıGaleriKayıt OlGiriş yap
Forumumuza Hoşgeldiniz!İyi vakit geçirmeniz dileğiyle!
Arama
 
 

Sonuç :
 
Rechercher çıkıntı araştırma
En son konular
» Süper Mario
Cuma Nis. 09, 2010 3:13 pm tarafından LegendKiller

» Bugs Bunny
Salı Şub. 16, 2010 8:56 pm tarafından LegendKiller

» Ruhsar
Salı Şub. 16, 2010 8:55 pm tarafından LegendKiller

» Ebru Gündeş'in An An Beyin Kanaması
Salı Şub. 16, 2010 8:54 pm tarafından LegendKiller

» Eski Türk Sigaraları!
Salı Şub. 16, 2010 8:51 pm tarafından LegendKiller

» Kemal Sunal Filmleri
Salı Şub. 16, 2010 8:50 pm tarafından LegendKiller

» Power Rangers
Salı Şub. 16, 2010 8:48 pm tarafından LegendKiller

» Milli Mücadele Dönemi Ayaklanmaları!
C.tesi Şub. 13, 2010 3:30 pm tarafından LegendKiller

» Amerikan Ambargosu 1975-1978
C.tesi Şub. 13, 2010 3:29 pm tarafından LegendKiller

Tarıyıcı
 Kapı
 Indeks
 Üye Listesi
 Profil
 SSS
 Arama
Google Translate

Paylaş | 
 

 Windowsta Ağ Yapılanması!

Önceki başlık Sonraki başlık Aşağa gitmek 
YazarMesaj
LegendKiller
Administratör
Administratör


Hangi Takımlısınız? : Galatasaray
Mesaj Sayısı : 295
Kayıt tarihi : 28/01/10
Yaş : 37
Nerden : Rize/Ardeşen

MesajKonu: Windowsta Ağ Yapılanması!   Ptsi Şub. 01, 2010 3:22 pm

Network ikiden fazla bilgisayarın birbirleriyle iletişim halinde
olmasıdır. Bu iletişim internet üzerinden farklı kıtalardaki iki
bilgisayar arasında da olabilir , aynı mekan içinde olan iki bilgisayar
arasında da. Eğer bu bilgisayarlar aynı yerel alan içinde bulunurlarsa
bu network ,

LAN (local area network) olarak adlandırılır. Bu iş için her
bilgisayarda iletişimi sağlayan ethernet kartları ve gerekli kablolar
mutlaka olmalıdır. LAN büyüdükçe bu sisteme HUB , Server gibi LAN`ın
hızını ve yeteneğini arttıracak üniteler eklenir.



LAN İLE YAPILABİLECEKLERİNİZ


LAN`ın temel faydası verilerin paylaşımıdır. Ancak bunu çok farklı
yollarla kullanabilirsiniz. Örneğin ofislerde tek bir yazıcının bütün
ofis çalışanlarınca kullanılabilmesi , bütün kullanıcılar arasında
haberleşmenin bilgisayar ekranından yapılabilmesi , gelen faksların
kullanıcıların ekranında görüntülenebilmesi ve her kullanıcının kendi
sisteminden faks çekebilmesi , bir uygulamanın server üzerinde
çalışırken birden fazla kullanıcı tarafından kullanılabilmesi. Ev ve
ofis kullanıcıları tek bir internet bağlantısı ile birden fazla
bilgisayarı internet’e bağlayabilir , e-mail alıp verebilir ve hatta
oyun oynayabilirler.



LAN TİPLERİ:


İki bilgisayar arasındaki LAN : Bu en küçük lan tipi aynı zamanda en
hesaplım olanıdır da. Her iki bilgisayara ethernet kartı takmak ve bu
kartları CAT5 standardında cross bir kablo ile bağlamak yeterlidir.

İkiden fazla bilgisayar arasında BNC ile kurulan LAN: Bilgisayar sayısı
ikiden fazla ise izlenebilecek iki yol vardır. Bunlardan birincisi tüm
bilgisayarlardaki ethernet kartlarını BNC kablolar yardımıyla seri
olarak bağlamaktır. Bu sistemde her bilgisayar bir sonrakine bağlanarak
bir zincir kurulur. Zincirin başına ve sonuna ise sonlandırıcı adı
verilen bir parça yerleştirilir. Ancak oldukça eski olan bu sistemin pek
çok dezavantajı var. Bunlardan birincisi BNC kablolarla 100Mbitlik
bağlantı kurulamaması. Diğer bir dezavantaj ise kablo ağının herhangi
bir noktasındaki kopma veya arızanın tüm LAN`ın iletişiminin kopmasına
yol açması. Ancak üç-dört bilgisayar arasında ucuza mal olacak bir LAN
kurmak istiyorsanız bu sistemi tercih edebilirsiniz.
İkiden fazla bilgisayarlar arasında CAT5 ile kurulan LAN : Günümüzde
daha yaygın olan sistem ise tüm bilgisayarların CAT5 tipi kablolarla bir
HUB`a bağlanması. Bu sistemde isterseniz her workstation aynı HUB`a
bağlanarak birbirleriyle iletişim kurmaları sağlanabildiği gibi HUB`a
bir server bağlanarak server üzerinden bilgi paylaşımı sağlanabilir. Bu
sistem 100Mbit ile 1Gigabit arasındaki hızlarla çalışabildiği gibi her
makine HUB`a ayrı bir kablo ile bağlandığından bağlantılardan birindeki
arıza diğerlerini etkilememektedir. Ayrıca günümüzde network üzerinden
kullanılabilen programların pek çoğunda veri iletimi bu sisteme göre
tasarlanmıştır. Örneğin Logo veya ETA gibi bazı ticari programlar BNC
sistemi üzerinde çalışmamaktadır. (Bu son cümle bana oldukça mantıksız
geldi,daha önce bu programların BNC de çalıştığını gördüm,hem niye
çalışmasın ki ? –webmaster-)




BİR LAN`IN KURULMASI:



Kablolama


LAN`ınızı kurarken yapmanız gereken ilk iş kabloların döşenmesi. Bu
sanıldığından çok daha fazla dikkat gerektiren bir iş. Kablolarınızın
nereden geçeceğine karar verirken kablonun üzerine basılmayacağından ve
elektrik hattınıza minimum 10 cm mesafeden geçtiğinden emin olun. Ayrıca
kablonun üzerine ağır şeyler konmaması gerektiğini de unutmayın.
Sağlıklı bir yapı için kablolarınızın zemin altındaki ya da duvar
kenarındaki kanallardan geçmesi en uygun çözümdür. Zemin altından geçen
kanallar daha çok mimari işlemler gerektiğinden ancak yeni yapılan veya
tadilat halinde olan bir mekanda düşünülebilir. Ancak duvar kenarından
giden plastik kanallar hem daha pratik hem de daha hesaplı bir çözüm
sunar.
Network`ler de kullanılan kablolar diğer kablolardan farlıdır. Bu
kabloların döşenmesindeki en önemli problem konnektörlerinin
takılmasıdır. Eğer bilgisayarlar birbirine yakınsa 3 veya 5 metrelik
hazır kablolar kullanabilirsiniz. Ancak daha fazla uzunluklar için kendi
kablolarınızın ucuna kendi konnektörlerinizi bağlamanız gerekebilir.
CAT5 kabloların uçlarındaki konnektörler bağlanırken kablo demeti
içindeki renkli ince kabloların belli bir sıraya dizilmesi ve
konnektörün özel bir pense ile sıkılması gerekir. Bu yüzden kabloların
uzunluklarını tespit edip sipariş üzerine yaptırmak işinizi oldukça
kolaylaştıracaktır. Eğer siz konnektörleri kendiniz takma imkanına
sahipseniz konnektörlerin iyi sıkıldığından emin olun. Eğer BNC kablo
ile seri bağlantılı bir LAN kuracaksanız işiniz daha kolay. Çünkü
BNC`lerin konnektörlerini normal bir pense ile takmanız mümkün. Ama BNC
konnektörler daha önce bahsettiğimiz özel pense yardımıyla sıkılmak
üzere tasarlandığından normal pense ile bu iş biraz zordur.



ETHERNET KARTLARININ KURULMASI



Ethernet kartları bilgisayarın LAN ile iletişim kurmasını sağlar. Bu
kartların takılması diğer kartlardan farklı değildir. İsterseniz 10Mbit
isterseniz 10/100Mbit bir ethernet kartı seçin bulacağınız kart büyük
ihtimalle PCI olacaktır. İlk yapmanız gereken bilgisayarınızın kasasını
açtıktan sonra boş bir PCI yuvası seçmek. Bu yuvanın arka tarafını
kapayan metal parçasını çıkarın ; kartınızı yuvaya dik olarak
yerleştirip arka tarafını sabitleyen vidayı takın. Hepsi bu.

Daha sonra yapmanız gereken kartı windows`a tanıtmak. Kartı takıp
PC`nizi açtıktan sonra Windows`unuz Plug and Play sayesinde yeni
kartınızı algıladığını tanıyacak ve sizden driverların yerini
soracaktır. Kart ile birlikte gelen sürücü disketini ya da CD sini
bilgisayara takın ve Windows`a sürücülerin yerini gösterin. Aldığı
sürücüleri yükledikten sonra Windows sistemi açıp kapamanızı
isteyecektir. Tekrar açıldıktan sonra yapmanız gereken Başlat menusundan
Ayarlar – Denetim masasını seçin. Burada sistem aygıt yöneticisi
sekmesine geçin. Buradaki listede Network Bağdaştırıcıları isminde bir
satır göreceksiniz. Bunun yanındaki artı işaretine basarak altındakilere
baktığınızda az önce yüklediğiniz ethernet kartını göreceksiniz.
Kartınızın yanındaki ikonun üzerindeki sarı ünlem veya kırmızı çarpı
ethernet kartınızın sürücülerinde bir hata olduğunu gösterir. Bu durumda
sürücüleri tekrar yüklemeyi veya daha yeni bir sürücü bulmayı
düşünmelisiniz. Eğer herhangi bir işaret görünmüyorsa ethernetiniz büyük
olasılıkla çalışacaktır.


Bundan sonraki adım Network ayarlarını yapmak. Denetim masasına girerek
Network ikonuna ikim kere tıklayın ve network ayarlarına girin. Buradaki
pencerede yine ethernet kartınızın ismini göreceksiniz. Burası
konfigürasyon penceresidir. İlk yapmanız gereken networkünüzün cilent
tipini , ardından bu networkün konuşacağı dil olan protokolü seçmek.
Windows 95 PC lerin network tipi Client for Microsoft Network`tür. Önce
ekleye tıklayın , ardından İstemci ve Microsoft`u seçip sonunda Client
For Microsoft`a kadar ilerleyin ve bunu seçin. Ardından ekle , iletişim
kuralları , Microsoft`tan TCP/IP , Netbeui ve IPX/SPX protokollerinden
birini seçebilirsiniz. Hepsini de işaretleme şansınız da var. Fakat bu
durumda sistem %3 oranında yavaşlayacaktır. Konfigürasyon penceresine
geri döndükten sonra tanımlama sekmesinden PC`nizi diğer PC`lere
tanıtmanız gerekecek. Bilgisayar ismi kısmına sisteminize verdiğiniz
herhangi bir ismi Türkçe karakterler kullanmadan yazın. Aynı durum
çalışma grubu için isim verirken de geçerli yalnız aynı gruba dahil
etmek istediğiniz tüm bilgisayarlara aynı çalışma grubu ismi vermeyi
unutmayın. Bilgisayar tanımı kısmı doldurulmayabilir de. Artık Enter`a
basabilirsiniz. Dosyalar yüklenecek ve Windows sizden sistemi açıp
kapamanızı isteyecektir. Windows tekrar açıldığında sizden Microsoft
Network`a girmeniz için bir şifre soracaktır. İstediğiniz bir şifreyi
yine Türkçe karakter kullanmamaya dikkat ederek yazınız. Enter`a
bastıktan sonra şifrenizi tekrar yazmanızı isteyecek. Şifrenizi
tekrarlayın.


KABLOLARIN TAKILMASI


Yapacağımız son işlemlerden biri kabloların takılması. Eğer iki
bilgisayar kullanıyorsanız CAT5 Cross kablonuzu iki bilgisayarın
ethernet kartları üzerindeki yuvalara takın. Eğer ikiden fazla
bilgisayarınız varsa bir HUB`a ihtiyacınız var. HUB fiyatları son
zamanlarda oldukça düştü. Küçük bir network için 10Mbit`lik bir HUB`ı
60$`ın altına bulabilirsiniz. HUB`lar 5`lik , 8`lik , 16`lık vs. gibi
kullanıcı sayılarına göre sınıflandırılır. Eğer ileride sisteme birkaç
bilgisayar daha ekleyecekseniz HUB`ınızı bayiden buna göre almak
mantıklı bir hareket olacaktır. Ancak HUB`ınız da yer kalmadıysa ve
bağlamak istediğiniz yeni bir bilgisayar varsa bir HUB daha alıp iki
HUB`ı yine CAT5 kablo yardımıyla birbirine bağlayarak kullanıcı sayınızı
arttırabilirsiniz. Bilgisayarınızı HUB`a bağlamak oldukça kolay. Her
bilgisayarın ethernet kartını tek tek CAT5 kablolar yardımıyla HUB`a
girmeniz yeterli. Bilgisayarları hangi sıra ile girdiğinizin önemi yok.
Ayrıca HUB`ı adaptörü yardımıyla fişe takmak dışında bir işlem yapmak
zorunda değilsiniz.


PAYLAŞIM


Şimdi dosyalarınızı veya yazıcılarınızı paylaştırmayı düşünebiliriz.
Bunun için yine Denetim Masasından Ağ`a ulaşıp Ekle , Hizmetten dosya ve
yazıcı paylaşımınızı içeren Microsoft Ağları için Dosya ve Yazıcı
Paylaşımını seçmelisiniz. Gelecek pencereden sadece dosya veya sadece
yazıcınızı paylaştırma şansına sahipsiniz. İki defa tamam tuşuna basıp ,
dosyalar yüklendikten sonra PC`nizi tekrar başlatmanız gerekiyor.
Şifrenizi yazıp networke login olduktan sonra Bilgisayarım`dan
hard-diskinize mouse’un sağ tuşu ile tıklayarak Paylaşımı seçin.
Buradaki pencerede Paylaşımın Adı kısmına diğer bilgisayarlar da hard –
diskinizin adının ne olarak görünmesini istiyorsanız belirtin. Alt
taraftaki erişim türü kısmından hard-diskinize erişenlere salt okuma
sınırlaması getirebilirsiniz. Bu durumda hard-diskiniz üzerinde kimse
değişiklik yapamaz , herhangi bir dosyayı silemez , sadece sizin
makinenizden dosya kopyalayabilir. Bu seçeneğin virüs girmesini de
engellediğini unutmayın. Ancak isterseniz Tam Erişim hakkı vererek
isteyenin hard-disk üzerinden istediğini yapabilmesini
sağlayabilirsiniz.


Elbette tüm hard-diskinize erişim vermek zorunda değilsiniz. Yukarıda
bahsettiğimiz işlemleri hard-diskinizdeki herhangi bir klasöre de
yapabilirsiniz. Yazıcınızı paylaştırmak için yapmanız gereken Başlat`tan
Ayarlar`ı oradan da yazıcıları seçmek. Açılan pencereden paylaştırmak
istediğiniz yazıcıya sağ tık yapıp paylaşımı seçin. Buradan yazıcının
adını belirleyebilir ve paylaştırabilirsiniz.


Bundan sonra networkünüzü kullanmaya başlayabilirsiniz. Masa üstündeki
ağ komşuları ikonuna tıklayarak diğer bilgisayarlardaki paylaştırılmış
dosyaları görebilirsiniz. Bu sisteme WinGate gibi bir proxy programı
ekleyerek internet erişiminizi de paylaşabilirsiniz. Ancak bir Exchange
Server ile farklı e-mail hesaplarını düzenlemek veya Fax Server ile her
bilgisayardan kolayca fax atıp alabilmek istiyorsanız bir server`a
ihtiyacınız olacak. İsterseniz kullandığınız bilgisayarlardan birini
server olarak atayın isterseniz ayrı bir bilgisayar alın. Ancak bunun
için NT gibi network kullanımına daha uygun bir işletim sistemi ve
profesyonel yardıma ihtiyacınız olacak.



NETWORK SEÇİMİ VE KURULUMU



Bir bilgisayar ağı kurmadan önce tasarım konusunda belli kararlar
almamız gerekiyor. Eğer küçük bir ağ planlıyorsanız, bu süreç oldukça
kısalmakla beraber kesinlikle önemini yitirmeyecektir. İlk olarak ,
ağınızla hangi amaçlara ulaşmak istediğinizi belirlemek için bir
fizibilite ve sistem analizi çalışması yapmanız gerekiyor. Böyle bir
çalışma size doğru kit 'in seçiminde kuşkusuz çok yardımcı olacaktır.



YÖNETİCİ ATANMASI


Bu safhada yarı veya tam zamanlı bir ağ sorumlusu atamanız ve ona
gerekli yetkileri vermeniz akıllıca olacaktır. Ağın verimliliği
güvenirliliği ve güvenliği açısından sorumluluğun tek noktada toplanması
yararlıdır.



TEMEL ALTYAPISAL KARARLAR


Artık, ağ projenizi meydana getirme aşamasına geldiniz. Bu çalışmanın en
sıkıcı ve yorucu yanı kablo döşenmesidir. Ancak bu aşamada yapılacak
dikkatsizlikler ileride pahalı bir başağırısı kaynağınız olabilir.

Peki seçenekler ne ? İşte küçük bir liste:

Koaksiyel kablo veya korumasız telefon kablosu (UTP) kullanan 10 MB/sn
veya 100MB/sn hızında Ethernet (diğer adıyla 10BaseT)
4 veya 16MB/sn hızında Token Ring
100MB/s hızında Fiber-optik dağılımlı veya bakır dağılımlı Veri
Arabirimi (FDDI-Fiber Distributed Data İnterface- Copper DDI)
Asenkron Transfer Modu (ATM),155 MB/sn


En iyi seçenek hangisi? Herhalde 10 MB/sn hızındaki kategori 5 UTP
üzerinden Ethernet ,çünkü bu sistem oldukça ucuz ve genişletilmesi
kolay. Toptan alındıklarında daha da ucuzlayan Ethernet NICleri (Network
Interface Card) 100-200 dolara gibi fiyatlarla satın alabilirsiniz.
Kartların yazılım yoluyla ayarlanabilir olmasına dikkat ederseniz , hem
her değişiklikte PC'leri açmaktan kurtulur hem de şalter ayarlarının
kaybedilmesi olasılığını yok edersiniz. Ayrıca alacağınız kart , Novell
NE2000 standardı ile uyumlu olmalı ve çok kullanılan işletim sistemleri
için sürücülerle beraber satılmalıdır. Çalıştığınız teknisyenlerin çoğu
NICkonusunda deneyimli olacaklardır.

NIC'lerinizi koaksiyel kablolar yardımıyla birbirine bağlayabilirsiniz
ancak sisteminiz kablolarda meydana gelecek arızalara karşı savunmasız
olacaktır ve en küçük hasarda bütün ağ kullanım dışı kalacaktır.

Katagori 5 tipi UTP kullanılan sistemler ise bütün kablolar tek bir
kutuda toplandıkları için daha hızlı ve güvenilirdirler. Kablolardan
birinde meydana gelecek olan arıza sadece bir PC'yi etkiler.

Bu kutulardan biri olan Hewlett-Packard J2610A, fiyat verim oranı en
yüksek ürünlerden biridir. Küçük çalışma grupları için tasarlanan sekiz
kapılı bu kutu ,250-350 dolar arasında fiyatlara bulunabiliyor. Kutuyu
aldığınızda yapmanız gereken tek işlem , kutuya NIC'lerden gelen
kabloları ön panel aracılığıyla bağlamak. Sonra Windows For Workgroups
kullanarak yazıcıları ve sabit diskleri paylaşabilirsiniz.

Ayrıca iki ayrı çalışma grubunuz varsa ve bunları birleştirmek
istiyorsanız, bir kutunun herhangi bir kapısını diğer bir kutunun
birinci kapısına bağlamanız ve bir düğmeye basmanız yeterlidir. Arka
panelde , koaksiyel , hatta fiber-optik kablo bağlantıları imkanı sunan
ve birçok ağı birleştirmeye yarayan modül yuvası ve bütün ağı
yönetebilecek bir PC bağlamak için bir kart girişi bulunuyor. Bu PC
yardımıyla kutuya bağlı terminalleri görebilir, bir kapının statüsünü
inceleyip değiştirebilir, LAN trafiğini ve aşırı yükleme verilerini
görebilir ve kutuyu sıfırlayabilirsiniz.

Diğer kablo şemaları, özel ihtiyaçlarınızın olmadığını varsayarsak ,
maliyet açısından Ethernet ile baş edemiyorlar. IBM tarafından
tasarlanan Token Ring sisteminin çeşitli avantajları var. Yıldız
biçimindeki bu yapılanma cinsi 4MB/sn hızında olmasına rağmen 10MB/sn
hızında Ethernet kadar hızlı çalışıyor (eğer ağ çok yüklüyse daha da
hızlı. Koaksiyel Ethernet'den daha güvenli olan bu sistemin maliyeti de
oldukça yüksek tutuyor.
100MB/sn hızında Ethernet sistemlerine , bant genişliği önemli değilse
pek rağbet etmeyin. Yalnız kablolarınız ilerideki bir genişleme
olasılığına karşılık 100MB/sn hızında olsunlar. Kapasite sorunlarını
yeni bir kutu ekleyerek çözmek daha etkili oluyor.
Şu sırada hızlı Ethernet için üç standart rekabet ediyor ve yanlış seçim
yapma olasılığı hayli yüksek. Ayrıca seçim yaptığınızda yeni bir
teknoloji olan ATM hepsinin pabucunu dama atmış olabilir. Fiber-Optik
teknolojisiyle uğraşmanız gereksiz: bakır UTP'ler 100MB/sn Ethernet ve
hatta 155MB/sn ATM için bile yeterli oluyorlar.





BAŞKA BİRİMİ ? KENDİNİZ Mİ ?



Sisteminizi kendiniz kurarak maliyeti düşürebilirsiniz ancak kablo
ağınız güvenilir olmazsa kazandığınızdan daha fazlasını
kaybedebilirsiniz. İzlenecek en akıllıca yol önce sistemin nasıl
kurulacağını esaslıca öğrenmek, sonra da uzmanları çağırıp sistemi
kurması onlara bırakmak. Böylece hem onların anlattıklarını
anlayabilecek , hem de işlerinin ehli olup olmadıklarını
anlayabileceksiniz. Seçtiğiniz uzmanların daha önce çalıştıkları
firmalarla görüşmek de oldukça yararlı bir adım olacaktır.
Kablo ve konnektör alımında tasarrufa gitmeyin. Bütün işiniz o ince
kabloların içinden akacak. Eğer koaksiyel kablo kullanacaksanız en
kaliteli T-fişleri seçin. Eğer tavsiye edilen 10BaseT sistemini
kullanacaksanız 100MB/sn hızında kategori 5 UTP seçin; ileride sistem
genişlediğinde kabloları değiştirmek zorunda kalmazsınız. Kabloları
yerden yürütmeyin, tavana döşeyip bütün çalışma masalarına kablo indirin
(zamanla tüm çalışanların ağa katılacaklarını hesaplayın). Bütün şemayı
kağıda dökün ve sık sık güncelleştirerek bir yerde saklayın.



PEER TO PEER VEYA SERVER


Kablo döşeme safhasını tamamladığınızda, ağ tipinizi belirlemenin zamanı
gelmiştir. Windows for workgroups tarafından temsil edilen peer-to-peer
ağlar, elde bulunan PC'ler kullanılarak teşkil edilebilmesi açısından
yüzeyde kullanışlı görülüyor. Ağın üzerindeki herhangi bir makinenin
sabit diskine ,CD-ROM sürücüsüne veya yazıcısına ulaşabilirsiniz. Ancak
madalyonun bir de öteki yüzü var. Ulaştığınız PC ,başkası tarafından da
kullanıldığı için üzerine iki kat yük binmiş oluyor. Düşük güçte çalışan
bir PC bu yükü kaldıramayabilir. Ulaşmak istediğiniz bilginin bulunduğu
PC'nin sahibi verileri yedeklemeyi ihmal edebilir veya yazıcının bağlı
olduğu makina kapalı olabilir. Diğer alternatif olan Server
sistemlerinde ortak kullanılan tüm kaynaklar kendi işletim sistemine
sahip olan (Novell Netware veya WindowsNT ) ayrı bir PC'de , yani
Serverda bulunur. Server uygulamalarının çalıştırılmasında kullanılmayıp
sadece dosya yönetimine ayrılırsa ağın hızı önemli artışlar
gösterecektir. Bütün veriler Server içinde saklanacağından
yedeklenmeleri çok kolay olacaktır. Server'ın güç kaynağı korumalı
olabilir, ve hatta güvenli bir yerde kilitli durabilir.


İŞLETİM SİSTEMİ SEÇİMİ


Ağ işletim sistemi, tamamen kullanıcılar ağ biçimine bağlı olarak
yapılmalıdır. Bu sistemlerden en çok kullanılanı olan Windows For
Workgroups ,LANtastics veya PowerLan kadar güçlü olmasa da çok popüler
ve geniş bir destek hizmetine sahip.
Novell firması da , server ağları alanında 50.000 sertifikalı mühendis
ile sektörün %72'sini elinde tutuyor. WindowsNT ise Microsoft'un
bilgisayar ağları alanındaki tecrübe eksikliğinden dolayı yüksek bir
pazar payına sahip değil. Sistemin yönetiminin kolay olması da dikkat
edilmesi gereken bir husus teşkil ediyor. Örneğin Netware 3, çok etkili
bir güvenlik sistemine sahip olmasına rağmen , ek ağ yönetim araçlarının
yardımı olmaksızın ,özellikle birçok server’ı olan sistemlerde
kurulması çok zor olan bir işletim sistemi. Kurulmadaki aksaklıklardan
dolayı şifrelere ve dizinlere çok fazla insan ulaşabilecektir. Netware 4
ve WindowsNT ,bu konuda gayet iyiler ancak Windows For Workgroups'u
etkili bir biçimde yönetebilmek için sisteme bir NT server katmalısınız



HANGİ UYGULAMALAR ?


Uygulamaların çalıştırılması için iki ayrı şekil mevcut: Client Server
ve File Server. Client Server, uygulamanın kullanıcı ara birimiyle bilgi
işlem birimlerini birbirinden ayırır. İsteğinizi ve gerekli verileri
terminalinizden girersiniz ve bunlar serverda işlenip terminalinize geri
gelir. Terminalde bu sonuçları belli bir şekle sokarak size sunar.
Böylece ağ içerisinde en az miktarda veri dolaşmış olur. Veri tabanları
bunun en önemli örneklerindendir. File Server uygulamaları ise ,bütün
verileri terminale kopyalar, bunları terminalde işler ve sonuçları
gösterir. Bu işlemler trafiği oldukça yoğunlaştırdığı için sadece düşük
hacimli sistemlerde kullanışlıdır. Seçtiğiniz uygulamaların çok
kullanıcılı bir ortam için yazılmış olmaları da çok önemlidir. Özellikle
kullanıcısı arttıkça sürüne sürüne çalışmaya başlayan veri tabanlarına
dikkat edin. Ağınızın bakımına da dikkat etmelisiniz. İşlenen veri
miktarı, hatalar ve güvenlik ihlalleri ile ilgili raporlar çok yararlı
olacaktırlar. Ortak kullanılan veriler ,kimsenin hatırlamasına gerek
kalmadan, otomatik olarak yedeklenmelidir.


HANGİ DONANIM ?


Kullanıcı iş istasyonları için PC seçimi işletim sistemi ve kullanılan
yazılıma bağlı olmasa da , peer-to-peer sistemlerde PC kapasiteleri ne
kadar yüksek kapasitede olursa o kadar iyi verim alınacaktır. Eğer
server alacaksanız, asla en azıyla yetinmeyin. Ağın hızı bellek miktarı
ile doğru orantılı olduğundan ,özellikle bu alanda hiç tasarrufa
gitmeyin. Satın alabileceğiniz en büyük ve en hızlı sabit diski seçin
eğer ağınız iyi çalışıyorsa ,yere olan talep sizi şaşırtacaktır.
Herhangi bir PC server görevi görebilse de sadece bu görev için üretilen
sistemleri tercih etmek akıllıca olacaktır. SCSI, PCI veri yolu
üzerinde çalışıp ,işlemcinin yükünü azalttığı için multitasking
ortamlarda çok daha kullanışlıdır. Saklanan verileri birkaç yere birden
yazan sistemleri seçin . Bu konuda parayı esirgemezseniz, hatalı bir
diski hiçbir veri kaybına uğramadan ve servere kapatmadan değiştirmenize
olanak tanıyan sistemler alabilirsiniz.
Eğer sisteminiz ortak kullanımdaki prize bağlı tek bir güç kaynağı ile
çalışıyorsa , gelişmiş bir RAID sistemine yatırım yapmak aptalca
olacaktır. Daima kesintisiz güç kaynağı kullanın ve serverı elektrik
şebekesine fiş kullanmadan direkt bağlayın. Ayrıca server'ın kutusunun
kilitlenebilir olması da kontrollerle oynamasını engelleyecektir. Hatta
kutunun alarmı bile olabilir.


BAŞARI NASIL ANLAŞILIR ?


Eğer insanlar verileri hala birbirlerine disketlerle geçiriyorlarsa ,
verilerini ağa yazmaktan korkuyorlarsa , bazıları kendilerine ait
yazıcılar kullanıyorlarsa ve serverdan ortak olarak kullanılan
uygulamalar oldukça az ise ,ağınız beklentilerinize cevap vermiyor
demektir. Başarılı bir ağ ise kendini fark ettirmeden çok yoğun bir
şekilde kullanılır. Başarının en ideal göstergesi bir çalışanın ağzından
çıkacak şu sözlerdir: "Biz bilgisayar ağı kullanmıyoruz. Ben bütün
verilerimi M sürücümde saklıyorum.


SPEED TRAPS:Uygulamalarda yaşanan hız sorunlarının nedenleri arasında
çok kullanıcılı sistemler için tasarlanmamış olmaları,ağa çok yük
binmesi serverın hafızasının az olması veya disket sisteminin yavaş
olması ve NIC'lerin yavaş olmaları sıralanabilir.


BYTE RAID:RAID(Redundant Array of Inexpensive Disks, ucuz diskler
serisi), hızlı modemlerdeki hata düzeltme mekanizması gibi çalışırlar.
Veriler tek bir yere yazılacaklarına birçok diske ya kopyalanır ya da
yayılır. Bir disk bozulduğunda , diğer disklerde eksikliğini gidermek
için yeterli bilgi mevcuttur.


POINT TO POINT :ATM(Asenkron Transfer Mode) aynı bir telefon santrali
gibi şalterler yardımıyla bir noktayı diğerine bağlar; ağın bant
genişliği paylaşılmaz ve görüntü iletimi gibi zanam hassasiyeti olan
uygulamalara öncelik tanınabilir.


IN CHARGE:Sadece tek bir insanın bütün bir ağa erişimi olmalıdır. Eğer
bu mümkün değilse, rutin işlemlerin genel şifreye gereksinim
duymamalarına dikkat edin.


TCP/IP NEDİR?
Protokol , bir iletişim sürecinde , internet bağlantısını sağlayan
noktalar arasındaki , gidip gelen mesajlaşmayı düzenleyen kurallar
dizisidir. Bu protokoller birbirleriyle iletişim içinde bulunan gerek
donanım gerekse yazılımlar arasında oluşur. İletişimin gerçekleşmesi
için her öğenin bu protokolü kabul etmiş ve uyguluyor olması gerekir.
TCP/IP de bu şekilde oluşan yüzden fazla bilgi iletişim protokolün
toplandığı bir protokoller ailesidir. Bunlardan en önemlileri TCP (
Transmission Control Protocol ) ve IP ( Internet Protokol ) olduğu için
bu ismi almıştır.
Bir bilgisayar ağında kullanılan protokol ne olursa olsun aslında
bilgisayarlar fiziksel adresleri ile birbirlerini tanır ve iletişimde
bulunurlar. Bu fiziksel adres ağ kartı veya ağa bağlanmayı sağlayan her
hangi bir donanımın içinde hiçbir şekilde değiştirilmesi mümkün olmayan
48 bit olan bir numaradır. TCP/IP protokolünde diğer bilgisayarlardan
farklı olarak her bilgisayar bir IP numarası alır.
Görünüşü “ 194.62.15.2 “ şeklindedir. İnternet`te bulunan her
bilgisayarın kendine ait bir IP numarası vardır ve sadece ona aittir. IP
adresleri 32 bitlik düzendedirler ama kolay okunabilmeleri için 8
bitlik 4 gruba ayrılmışlardır.
Internet üzerinde veri alış verişi yapan alıcı ve göndericiyi
tanımlamaktadırlar. Veriler gönderilirken mutlaka gönderenin IP adresini
taşırlar. Alıcının adresi de adresteki “ domain ” , adrese göre
çözümlenir ve gönderilir.
IP adres yapısının 2 bölümü vardır. Birincisi bilgisayarın bağlı olduğu
özel bir ağın numarası ikincisi ise bilgisayarların özel numarasıdır.
Veriler dolaşım sırasında Router denilen yönlendiricilerden geçerken
sadece bu özel ağın numarasına bakılır. IP adresleri a,b,c,d,e adı
verilen beş sınıfa ayrılmışlardır. A sınıfı adresleri ilk “oktet“ ile
belirlenir ve 0 ile 126 arasında olmalıdır. Örneğin 124.0.0.0 A sınıfı
bir IP dir. Aynı şekilde B ilk iki oktetle belirlenir ve ilk okteti 129
ile 191 arasındadır. C sınıfı ise ilk üç okteti kullanır ve ilk okteti
192 ile 223 arasındadır. D ve E sınıfı IP`ler ise kullanılmazlar zira
sadece test amaçlıdırlar.
Bir örnek vermek gerekirse , siz ISS`a telefon hattı ile bağlandığınızda
ISS`in ağına dahil oluyorsunuz. Daha evvel alınmış olan IP adresi
havuzundan size bir adres veriliyor. Mesela IP adresiniz 194.62.15.2 ise
, ISS`nizin aldığı IP adresinin sınıfı C`dir. Yani üç oktet içinde
bulunduğunuz ağı , sonda bulunan oktet da sizin bilgisayarınızın o
andaki adresini temsil eder.



ROUTER


Router internet üzerinde kullanılan , paketlerin varış noktalarına
giderken ki bir sonraki uğrak noktalarını belirleyen bir donanım veya
kimi zaman bir yazılımdır. Router en az iki ağı birbirine bağlar ve
paketlerin hangi yönde gideceğini bağlı olduğu ağların yapılarına ve
durumlarına göre belirler. Router`lar olası her türlü yön hakkında
bilgileri ve durumlarına ilişkin bir tablo oluştururlar. Bu bilgiyi
paketlerin iletilmesi sırasında en güvenli ve en masrafsız yo
hesaplayarak yönlendirme işlemini gerçekleştirirler.


İNTERNET PROTOKOLÜ IP


Internet`te herhangi bir veri gönderirken veya alırken , örneğin bir
eposta ya da web sitesi , mesajlar küçük paketlere bölünür. Her paketin
üzerinde gönderenin ve alıcının IP adresleri yazılı olarak bulunur. Her
paket öncelikle “Gateway” adı verilen bilgisayardan geçer. Bu bilgisayar
paketletin üzerindeki alıcının adresini okur ve buna göre paketleri
yönlendirir. Bu işlem alıcının adresine en yakın bilgisayara kadar böyle
devam eder. Bu en son bilgisayar da paketleri alıcı bilgisayara
gönderir. Internet protokolüne göre yol alan bu paketler birçok değişik
yönden giderek alıcıya ulaşabilirler. Hatta paketler olması gerektiği
sırada da alıcıya ulaşmayabilirler. Internet protokolünün amacı sadece
bu paketleri göndermektir. Paketleri eski düzenine getirmek bir başka
protokolün yani TCP`nin görevidir.


DOMAİN NAME SYSTEM



IP adresleri ezberlenmesinin zorluğu nedeniyle , genellikle
bilgisayarlar “ host “ adlarıyla anılırlar. Yani internet üzerindeki her
bilgisayarın bir IP adresi bir de “ host “ ismi bulunur. Fakat
iletişimin sağlanması için bu isimlerin tekrardan IP adreslerine
çevrilmeleri gerekir. Bu yüzden bu çevirme işlemini yapması amacıyla DNS
Domain Name System kullanılır. İnternet`te bulunan her IP adresini ve
alan adını barındıran bir veribankasıdır. Bu sistem, öyle kurulmuştur ki
, bu veritabanı belirli kriterlere göre ayrılır ve sınıflandırılır.
Bir bilgisayarın alan adı , isim.com şeklindedir. Ayrıca bulunduğu
ülkeye göre sonuna ülkenin kodu da eklenir. Örneğin Türkiye`de bulunan
bir alan adı şu şekilde olacaktır : “ isim.com.tr “ .
Bu her alanla ilgili birer DNS sunucusu vardır. “tr” domainini alan
bütün bilgisayarların listesi bir sunucuda tutular. Veya sonu sadece
“.com”la bitenler Amerika`da bir DNS sunucu bilgisayarda tutulur. Bu
adresler sondan başa doğru ayrıştırılır. Yani “isim.com.tr” adına göre
ayrılır. Ve diğer aynı adlı bilgisayarlarla birlikte düzenlenir. Eğer
sonunda bir ülke adı yoksa, ki bu sadece Amerika`daki bilgisayarlar için
geçerlidir , direkt “.com” adına bakılarak ayrıştırılır. Bunlara üst
düzey domain de denilir.
.com ticari şirketler
.edu eğitim kurumları
.org ticari olmayan organizasyonlar
.net internet omurgası görevini üstlenen ağlar
.gov hükümete bağlı kurumlar
.mil askeri kurumlar
Bilgisayarımızda bir adres girdiğimizde bu bilgiler direkt olarak ilgili
DNS sunucusuna ulaştırılır. Bu DNS sunucu eğer bu bilgisayarın
bilgisini içeriyorsa DNS istemcisine hemen ilgili adresin IP adresini
ulaştırır.



ARP ADSRESS RESOLUTİON PROTOCOL


Yerel bir ağ üzerinde IP adresleri belirlenmiş bilgisayarlar
mesajlaşmaya başlamadan önce normalde IP adresinin sahibinin fiziksel
adresini sorgulayan gelen bir yayın yaparlar ( broadcasting ). IP
adresine sahip bilgisayar kendi fiziksel adresini içeren bir mesajı
istemci bilgisayara gönderir ve böylece gerçek veri gönderimi bu adres
üzerinden yapılmış olur.


IP ROUTİNG


Paketlerin net ortamında yönlendirilmesi ve gönderilmesi işlemi Internet
Protokolünün görevidir. Paketlerin üzerlerinde yazılı olan adreslere
bakarak bunu bir yönlendirme tablosundaki bilgilerle karşılaştırır ve
yönlendirmeyi yapar. Bu tablonun oluşturulması görevi ise routing
protocolün görevidir. Routing protokolün de çeşitleri vardır ama
bunlardan sadece bir tanesi internet yönlendirme domainleri arasında
bilgi alışverişi yapar.


ICMP
Internet Control Message Protokol bu protokol internet protokolün veri
iletişimi sırasında beklenmedik bir olay gerçekleşmesi halinde göndereni
uyarma görevi üstlenmiştir. ICMP mesajlarına örnek verecek olursak :


Destination Unreachable : Bu mesaj varış noktası olan hostun erişilmez
olduğunu belirtmek için kullanılır. Yani alıcının bulunduğu ağ tanımsız
ya da ulaşılamaz haldedir.
Echo And Echo Reply : Bu iki mesaj türü alıcının erişilebilir olup
olmadığını anlamak için kullanılır. Gönderen bilgisayar alıcıya veri
içeren bir echo mesajı atar. Karşılığında alıcı bilgisayardan cevap yani
echo reply gelirse , alıcı bilgisayarın ağ üzerinde erişilebilir
olduğunu gösterir.


TCP
Daha önce de belirtildiği gibi veriler küçük paketlere ayrılıp
gönderilirken değişik yollardan ve değişik sıralar ile gönderilirler. Bu
paketlerin sıralamasını sağlayan protokolün adı TCP (Transmission
Control Protokol)`dir. Örneğin bize gelen herhangi bir veri önce
paketlere ayrılır. Bu paketleme işlemini gerçekleştiren TCP aynı zamanda
bu paketleri sırası ile numaralandırır ve adreslendirir ve IP katmanına
gönderir. Artık gönderme işlemi sadece internet protokolünün elindedir.
Paketler yola çıktıktan sonra birbirlerinden ayrılır ve farklı yönleri
takip ederler. Bilgisayarımıza ulaştığında bizim bu paketleri bir bütün
olarak ve tam sırasıyla görmemizi sağlayan gene TCP`dir. Aynı zamanda
TCP/IP `nin en güvenilir protokol olmasını sağlayan işlevi de yerine
getirir. Paketlerin belirli bir kısmı ulaştıktan sonra eğer paket sağlam
ise TCP bize bir onay gönderir. Eğer paketlerde bir sorun var ise , bu
onay gelmez ve biz bu verileri baştan göndermek zorunda kalırız. Yani
diğer protokollerden farkı paketlere bir şey olması halinde biz bunu
mutlaka biliriz ve eksikleri tekrardan göndermek suretiyle iletişimi
kesin tamamlamış oluruz.


UDP
User Datagram Protokol TCP`nin aksine az güvenilir ama daha hızlı olmayı
amaçlayan bir protokoldür. Bazı basit istem ve cevap ile işleyen
uygulamalarda kullanılması işlemin daha hızlı gelişmesini sağlar.
UDP`nin yaptığı paket üzerinde bulunan IP numarasını yanına bir adet
port numarası eklemek ve böylece uygulamaların çalışması için gereken
socketleri oluşturmak. İnternet`i oluşturan TCP/IP`nin bir başka
katmanında bulunan bazı protokol ve uygulamalar da şöyledir:


TELNET: “ Telecommunication Network “ ibaresinin kısaltılmışı,
kullanıcıya başka bir hosta bağlanıp ağ üzerindeki diğer hostlara ulaşma
imkanı veren bir terminal protokolü


FTP: “ File Tranfer Protokol” kullanıcıya kendi bilgisayarı ile başka
bir bilgisayar arasında dosya transferi yapabilmesine olanak veren bir
protokol
ARCHİE: Kullanıcıya kayıtlı tüm anonymous FTP sunucularında belirli bir
dosyanın adını aramasına olanak veren bir araç.


GOPHER: İnsanlara mönü bazlı ve hiyerarşik bir arayüz kullanarak veri
repositories arasında arama yapılmasına olanak verev bir araç


SMTP: “Simple Mail Transfer Protokol” internet üzerinde elektronik
olarak posta alım ve gönderimini sağlayan standart bir protokol. SMTP
internet üzerindeki e-posta sunucuları arasında ve herhangi bir
bilgisayardan e-posta sunucuları arasında ve herhangi bilgisayardan
e-posta sunucusuna posta ulaşmasını sağlar.


HTTP: “The Hypertext Transfer Protokol” internet üzerinde bilgi
değişimini sağlayan baz protokol. WWW üzerinde bilgiler kullanıldığı
sisteme bakmaksızın HTML formatında yazılır ve her sistem bu formatı
tanır.


FİNGER: Diğer kullanıcıların ya da hostların internet üzerindeki
durumunu öğrenmek için kullanılır.


POP: “The Post Office Protokol” bir kullanıcının e-posta programı ile
e-posta sunucu arasındaki POP e-posta sunucusundan istemciye postaların
alınmasını ve kullanıcıların kendi posta kutularını yönetmelerine olanak
verir.


DNS: “The Domain Name System” internet üzerinde bulunan isimleri ve
bunlara ait IP adreslerini düzenler. Aynı zamanda posta ve isim
sunucularını da alan adları ilişkilendirir.


SNMP: “The Simple Network Management Protokol” TCP/IP bazlı network
araçlarını yönetmeye yönelik prosedürleri ve veritabanlarını belirler.
SNMP (RFC 1157) is widely deployed in local and wide area network


PİNG: “The Packet Internet Groper” , bir sistemdeki kullanıcıya diğer
bağlı bilgisayarların durumu ve mesajlaşma süresinde yaşanan gecikmeleri
öğrenmesine olanak verir. ICMP Echo mesajlarını kullanır.


Whois/NICKNAME: Kullanıcıya internet üzerindeki “domain” ve “domain”`ler
hakkındaki irtibat bilgilerini derleyen veri tabanlarında arama yapma
olanağı verir.


TRACEROUTE: Paketlerin uzaktaki başka bir bilgisayara giderken ki yolunu
takip edip öğrenmeye yarayan bir araçtır.

Sayfa başına dön Aşağa gitmek
http://turkishpowerforum.hareketforum.biz
LegendKiller
Administratör
Administratör


Hangi Takımlısınız? : Galatasaray
Mesaj Sayısı : 295
Kayıt tarihi : 28/01/10
Yaş : 37
Nerden : Rize/Ardeşen

MesajKonu: Geri: Windowsta Ağ Yapılanması!   Ptsi Şub. 01, 2010 3:23 pm

1. OSi Katmanlari
1.1 Fiziksel Katman: Fiziksel katmanlar elektriksel baglantilar ve
sinyallemeden olusur. Daha sonra gelen katmanlar fiziksel katman
araciligiyla konusur. Dolanmis-cift tel, fiber-optik kablo ve es eksenli
kablo fiziksel katmanin parcalaridirlar. Fiziksel katmandaki en yaygin
standart RS-232C'dir. Bir kablo ve sinyalleme standardidir ve
konnektorlerdeki her ignenin gorevinin ne oldugunu aciklar. Fiziksel
katman ustundeki butun katmanlar icin sinyalleri tasir.
1.2 Veri-Hatti Katmani: Veri-hatti katmani karakterleri bir dizi halinde
birlestirip mesajlar haline getirir ve daha sonra yola koymadan once
kontrol eder. Goderdikten sonra karsi taraftan "duzgun sekilde geldi"
diye bir mesaj gelebilir veya veri dogru gitmediyse yeniden
olusturabilir. PC tabanli iletisim sistemlerinde, arabirim kartlarinin
uzerindeki ozel devreler veri-hatti katmaninin fonksiyonlarini yerine
getirirler.
1.3 Ag Katmani: Genis alan aglar, bir karakterler dizisini bir cografik
noktadan digerine tasimak icin birkac yontem sunar. OSi'nin ucuncu
katmani olan ag katmani, agin durumuna servisin onceligine ve diger
faktorlere gore verinin hangi fiziksel yola iletilecegine karar verir.
1.4 Tasima Katmani: Tasima katmani OSi modelinin dorduncu katmanidir ve
ag katmaninin yaptigi isleri yapar. Farki bu isleri yerel olarak yapar.
Ag yazilimindaki suruculer tasima katmaninin gorevlerini yerine
getirirler. Agda bir ariza oldugu zaman, tasima katmani yazilimi
alternatif guzergahlari arar veya gonderilecek veriyi ag baglantisi
yeniden kurulasiya kadar bekletir, alinan verilerin dogru bicimde ve
sirada olup olmadigini kontrol eder. Bu bicimlendirme ve siralama
yetenekleri, tasima-katmani programlari farkli bilgisayarlar arasinda
baglanti kurduklari zaman onem kazanir.
1.5 Oturum Katmani: Besinci katman olan oturum katmani ekseriya
PC-tabanli sistemlerde cok onemlidir. Agda iki uygulamanin
haberlesmesini saglar. Guvenlik, isim tanima, yonetme ve diger benzeri
fonksiyonlari yerine getirir.
1.6 Sunma Katmani: Ekranda yanip sonen karakterler, ozel veri-giris
bicimleri, grafikler ve diger seyler gordugunuz an sunma katmanindasiniz
demektir. Bu katman ayni zamanda, sifreleme ve ozel dosya bicimlendirme
islemlerini de yapar. Ekranlari ve dosyalari programcilarin istedigi
sekilde bicimlendirebilir.
1.7 Uygulama Katmani: En ust katman olan uygulama katmani kullaniciya
hizmet verir. Ag isletim sistemi ve uygulama programlarinin bulundugu
katmandir. Dosya paylasimindan yazilacak is birikimine, elektronik
postadan veritabani yonetimine kadar olan her sey burada bulunur.

Ag protokolleri verilerin nasil paketlenecegini, kullanilacagini ve
agdan iletilecegini belirten anlasmadir. Saticilar ve endustriyel
komiteler bu anlasmalari gelistirirler ve firmalar bunlara uyan
yazilimlar yazmaya calisirlar. Aglar heterojen oldukca, degisik
sistemlerin kontrolu ve yonetimi daha zor olur. Denenmis ve dogrulanmis
standartlarin olmasina ragmen, boyle karma aglari yonetmek hala karmasik
bir istir.
Aglar verileri guvenilir sekilde kullanmak icin protokollere ihtiyac
duyarlar. Ag protokolleri kullanicilara gorunmese de, protokol mimarisi
bir LAN veya WAN planlanirken ve kurarken secmemiz gereken en onemli
parcalardan biridir.

1. SPX/iPX Protokolu
SPX/iPX diger ag iletisim protokolleri gibi tek bir protokol degildir,
fakat bilgisayarlari birbirine baglayan bir standart prosedurler
takimidir. Pratikte, her protokol seti mesaji, veya paketi, adresleme,
alindi veya yonlendirme bilgisi gibi belirli bir yapida bicimlendirir.
Paketler genelde uc dort katman derinlikte yuvarlanirlar, boylece her
birinin belirli bir fonksiyonu olan paketler ic ice bulunabilir.
Protokolun iPX bolumu NetWare dugumleri arasinda paketlerin
adreslenmesinden sorumludur, fakat onlar icin herhangi bir sayma ya da
hesaplama yapmaz. Kullanildiginda, SPX iPX paketlerini kapsuller ve
varis noktasindaki verileri kabul eder. Ag dosya transferi veya
elektronik posta gibi garantili teslimat isteyen bazi uygulamalar veri
bloklarini SPX araciligiyla adresleyebilirler. Kendi iletisimlerini
takip edebilen uygulamalar basta olmak uzere bir cok uygulama iPX'i
kullanir cunku daha verimlidir ve aga daha az asiri yuk iletir.
Novell'in iPX'i genelde DOS veya Windows uygulamalari tarafindan istenen
nispeten kucuk veri paketleri icin (512 byte'a kadar) hizli ve
verimlidir. Fakat kucuk veri paketleri daha yavas ve pahali ag-ici
hatlara sahip genis alan aglarda arzu edilmez cunku asiri yuk ekler.
Yerel aglarda iPX TCP/iP'den daha verimlidir. SPX/iPX kisiler tarafindan
tayin edilen bagimsiz ag adreslerine bel baglamaz ve yuklenmesi ve
kullanmasi TCP/iP'den daha kolaydir. (Frank J., Network Sistemleri ve
Bilgisayar baglanti kilavuzu,s. 55, 56, 57, 58, 172, 173, 174)

2. TCP/iP Protokolu
TCP/iP, birbirinden farkli yapida aglarin iletisimini saglayan, ayni
zamanda internet'te kullanilan en yaygin protokoldur. TCP/iP ismini
icinde yer alan en onemli iki alt protokolden alir. TCP (Transmission
Control Protocol ) ve iP (internet Protocol). (internet)
TCP/iP protokolu A.B.D.'de Department Defense (DoD) tarafindan binlerce
farkli bilgisayari birbirine baglamak icin gelistirilmis acik bir
standarttir. SPX/iPX gibi TCP/iP de bir tek protokol degildir, fakat
iletisim hizmetlerini kontrol etmek uzere tasarlanmis bir protokoller
takimidir. SPX/iPX'in aksine TCP/iP gercek anlamda heterojen aglarda
degisik tipte bilgisayarlar arasinda iletisimi saglamak icin
tasarlanmistir.
TCP (Transmission Control Protocol ), gonderilen bilgilerin yerine
ulasmasindan sorumludur. iP (internet Protocol), iP paketlerinin
(datagram) olusturulmasi ve adres bilgilerinin yerlestirilmesi ile
ilgilenir, hata kontrolu ve duzeltilmesi gibi islemleri TCP'ye
birakmistir. Bunun yaninda datagramlarin yonlendirilmesinden sorumludur.
(internet)
TCP/iP'nin iP bolumu ag dugumleri arasinda adreslemeyi ele alir. iPX ve
iP'nin her ikisi de verinin gonderilme alinma mekanizmalarini saglar.
iPX gibi iP'de verinin teslimatini garanti etmez. iP'nin basit ama cok
onemli bir faydasi ag-ici bir hatta buyuk veri bloklarini verimli bir
sekilde tasiyabilmesidir. Bir iP paketi 65.535 byte'a kadar cikabilir ve
bu da bir iPX paketinin yuz katindan fazladir.
Bir iP paketinde (Datagram) gonderilecek bilginin yani sira, o paketin
uzunlugu ve gidecegi noktanin 32bit'ten olusan iP adresi yer alir. iP
adresleri 8 bitlik 4 kisima ayrilir ve bu 8 bit 0-255 arasi bir sayi ile
gosterilir. ornek iP adresi olarak 192.168.10.1 verilebilir. Bu iP
adresleme sistemi iP v4 olarak adlandirilir. iP adresleri Class A, Class
B ve Class C olarak adlandirilan uc sinifa ayrilmistir. Class A sinifi
adresler, 0.0.0.0 ile 127.255.255.255 arasinda degisir. Bu adresler
65534'den fazla kullanicili aglar icin kullanilir. Class B sinifi
adresler, 128.000 ile 191.255.255.255 arasinda degisir ve 255 ile 65534
kullanici arasinda degisen aglar icin kullanilirlar. Class C sinifi
adresler 255'ten az sayida kullanicili aglar icin ayrilmistir ve
192.0.0.0 ile 223.255.255.255 arasinda degisir.
Her iP adresinin bir de Netmask Adresi bulunur. Genelde Class C sinifi
icin kullanilan Netmask Adresi 255.255.255.0 dir. 10-15 kullanicili
aglar icin bir Class C sinifi adres vermek diger adreslerin bosa gitmesi
anlamina gelmektedir. Netmask Adresleri degistirilerek Class C sinifi
adresler bolunmekte ve zaten kisitli olan iP adresleme sistemi daha
verimli olarak kullanilabilmektedir. Bu isleme Subnetting adi verilir.
iP ve adreslerin tukenmesi durumunda iP v6 adi verilen yeni bir
adresleme sistemi gundemdedir. (internet)
TCP/iP protokolu iP paketlerini kapsuller ve iletisim hizmetlerine
baglanmayi saglarlar. TCP ayni zamanda iP de olmayan teslim etme
garantisini de saglar. FTP, Telnet ve SMTP gibi diger TCP/iP hizmet ve
yardimci programlarinin hepsi veri tasimak icin isteklerini TCP'ye
bildirir. Netware LAN'larda cok az kullanilan SPX'in aksine, TCP TCP/iP
ortaminda cogu uygulamalar tarafindan kullanilir cunku onlarin
yaraticilari daha az guvenilir baglantilarda calismayi beklemislerdir.
TCP/iP'nin en onemli noktalarindan biri de yonlendirme islemidir.
Router'lar bunyelerinde bulunan adres tablolarindaki adresler ile
kendilerine gelen iP paketindeki adres arasinda karsilastirma yapar. Bu
adres yerel bir kullaniciya ait ise yonlendirme yapilmaz, farkli bir aga
ait ise o aga yonlendirilir. Eger adres tablosunda yer almiyorsa
Default Gateway adi verilen adrese yonlendirilir. ornek olarak;
internet'te, bir adres internet Router'inin adres tablosunda yoksa
default gateway olarak tanimlanan daha buyuk adres tablosuna sahip bir
Router'a yonlendirilir. Bu zincir tum internet'e bagli adreslerin
tutuldugu omurga Router'lara kadar gidebilmektedir.(internet)
TCP pencereleme adli bir teknikle verimliligi artirir. Bununla butun
paketlerin alindi-bildirimini pencerede izlerken belirli sayida paket
iletebilir. Penceredeki paketlerin sayisi iletisimin basari derecesine
gore degisir. Netware ayni genel prensibi kullanan paket patlama adli
benzer bir ozellik icerir; bununla beraber paket patlama yuksek seviyeli
Netware Core Portokolunun bir parcasidir, SPX veya iPX'in degil.
TCP/iP'nin SPX/iPX'e gore en belirgin avantaji milyonlarca farkli
bilgisayari bir kuresel ag uzerinden birlestirebilme yetenegidir.
Yaklasik uc milyon bilgisayarin birbirine bagli oldugu internet
TCP/iP'nin gucunu gosteren en iyi ornektir. Agdaki bilgisayarlarin ve
hizmetlerin takibini yayin teknigi ile yapan SPX/iPX'ten farkli olarak ,
TCP/iP bir dizi esi olmayan 32-bit adres kullanir. Bir TCP/iP aginda
her dugumun tek bir adresi olmalidir ve organizasyonda bir kisi tayin
edilen bu adresleri takip etmelidir.
Pratikte, SPX/iPX yuksek hizda, guvenilir iletisim cihazlari ile
baglanmis PC-tabanli LAN'lar veya WAN'lar icin kendini kanitlamis bir
standarttir. TCP/iP daha dusuk islem gucu ve guvenirligi olan
genisletilmis aglar uzerinden farkli bilgisayar sistemlerinin
baglanilmasinda tercih edilir. TCP/iP'nin en cazip tarafi sistemleri
birbirine baglama yetenegidir.
TCP/iP protokolunde tum bilgisayarlar 32 bitlik "ozgun" bir iP
numarasina sahip olacak sekide adreslenirler (buradan cikarilabilecek
teorik bir sonuc ise internete ayni anda bagli olabilecek bilgisayar
sayisinin en fazla 232 = 4,294,967,296 olabilecegidir) Bunu bir ornekle
ele alirsak, internet uzerinde 3,559,735,316 sayisi ile adreslenmis bir
bilgisayar dusunelim. Bu sayinin heksadesimal karsiliginin D42D4014
oldugunu kolaylikla hesaplayabiliriz. Bu sekilde bir gosterimin hemen
hic kimseye birsey ifade etmeyecegi sanirim oldukca acik bir sekilde
gorulmektedir. Bu yuzden su sekilde bir yol izlenir, bu 32 bitlik adres 8
bitlik adresler halinde 4'e ayrilip (D4 2D 40 14 seklinde), daha
alisildik bir sayi sistemiyle calisabilmek icin desimale cevrilirler
(0xD4 = 212, 0x2D = 45, 0x40 = 64 ve 0x14=20). Bu gosterim son olarak
aralara konan bir nokta ile birlestirilir ve sonuc olarak iP numarasi
olarak tanimlanan notasyona ulasilir, yani internet uzerinde
3,559,735,316 sayisi ile adreslenmis bilgisayar 212.45.64.20 iP nolu
bilgisayardir. Benzer bir yaklasimi tersten izleyecek olursak A.B.C.D iP
nosuna sahip oldugu bilinen bir bigisayarin gercek adresi, A * 224 + B *
216 + C * 28 + D sekline hesaplanir.
ornegimizden yola cikarsak 212.45.64.20 icin gercek adres 212 * 224 + 45
* 216 + 64 * 28 + 20 = 3,559,735,316 'dir.
iP numarasinin bu sekildeki gosterilimi aslinda internet trafiginin
yonunun nasil bulundugu konusunda hicbirsey ifade etmez elbette, bir
yigin halinde bulunan 4 milyarin uzerindeki adresin bir kisim gruplara
ayrilmasi zorunludur. Trafigin yonunun belirlenmesi ancak paketlerin
belli iP gruplarindan gelmesi ve belli gruplara yonelmesi ile mumkun
olabilecektir. Bu durumda her iP paketi, kendi numarasinin bagli oldugu
gruplar icin tanimlanmis kurallara gore hareket eder. Yapilan gruplama
islemine ise subnetting adi verilir. Bu islem sirasinda iP adresi ait
oldugu grubu ve bu grubun uyeleri arasinda kacinci sirada oldugunu
belirtmek uzere iki kisma ayrilir. ilk kisma network numarasi, ikinci
kisma ise uc
Adresin adi verilir ve islem su sekilde gerceklesir.
Tum internet iP blogunu 255 kisma ayirmayi istedigimizi dusunelim, bu
gruplama sonucunda ortaya cikacak iP numaralarinin 1.x.y.z, 2.x.y.z,
……,255.x.y.z seklinde olacagi kolay bir akil yurutme ile
gorulebilmektedir. Bu tanimlamada elde edilen iP numaralarinin
olusturdugu bloklarin her birine subnet veya network adi verilmektedir
ve 1.0.0.0 networku, 2.0.0.0 network'u vs seklinde telaffuz
edilmektedir. Bu durumda ornegin 2 ile baslayan butun iP numaralarinin
(2.x.y.z) 2.0.0.0 networku'nun parcasi oldugu kolayca anlasilabilir.
Dikkati cekmesi gereken bir nokta elde edilen bloklarin hala devasa
boyularda olduklaridir (224 = 16,777,216) ve bu bloklar kendi iclerinde
daha fazla bolunmeye tabi tutulabilirler, ornegin 1.0.0.0 networku'nu
1.0.0.0, 1.1.0.0, ….. 1.254.0.0, 1.255.0.0 seklinde 255 ayri networke
ayirmak da mumkundur, ayni sekilde 1.1.0.0 networku'nu de 1.1.1.0,
1.1.2.0,…..1.1.255.0 vs seklinde daha da kucultmek mumkundur, bu isleme
her blokta 2 hatta 1 iP kalincaya kadar devam edilebilir. Burada onemli
nokta bu blok buyuklerinin ihtiyaca gore belirlenmesi geregi ve her
blogun bir ust blogun alt kumesi olmasidir. Daha detayli aciklarsak,
1.0.0.0 networkunden bahsediyor iseniz otomatik olarak 1.1.0.0
networkunden ve 1.10.5.0
networkunden de bahsediyorunuz demektir.
iP numarasini network numarasi ve uc adresi olarak ikiye boldugumuzu
yukarida soylemistik, bunlari orneklerle aciklaylim, test amaciyla
sectigimiz 212.45.64.20 iP numarasindan yola cikarsak, bu iP'nin hem
212.0.0.0 hem 212.45.0.0 hem de 212.45.64.0 networklerinde yer alan bir
iP oldugu soylenebilir. Burada kritik nokta network numarasi olarak
hangisinin alinacagi (212, 212.45, 212.45.64) daha da onemlisi buna
nasil karar verilecegidir. Acikca gorulen odur ki bunu bilmek yalnizca
iP numarasi ile mumkun olmamaktadir. Bu nedenle iP numarasinin hangi
bitlerinin network numarasinini temsil ettigini, hangilerinin ise uc
adresini olusturdugunu tanimlayacak baska bir bilgiye ihtiyac
duyulmaktadir. Buna "subnet mask" adi verilmektedir. cogu zaman
kullanicilarin kafasini karistirmakla beraber aslinda anlami ve
kullanimi son derece aciktir.
Subnet mask'i network numarasinin bulundugu bit pozisyonlarinda 1, kalan
pozisyonlarda 0 bulunduran bir sayi olarak tarif edebiliriz.
ornegin 212.45.64.20 iP'sini alt bolumlemeye gitmeden 212.0.0.0 blogunun
bir parcasi olarak gormek istiyorsak, network adresini yalnizca ilk 8
bitin olusturdugunu soyluyoruz demektir. Bu durumda subnet maskimiz 8
tane 1 ve 24 tane 0 'dan olusacaktir (toplam 32'yi verecek sekilde).
Subnet mask (binary) : 11111111 00000000 000000000 0000000
Subnet mask (desimal) : 255 0 0 0
Subnet mask : 255.0.0.0
Ya da 212.45.0.0 blogunun bir parcasi olmasini istiyorsak, bu kez
network adresini ilk 16 biti ile tanimlamamiz gerekecektir, bu durumda
subnet mask 16 tane 1 ve 16 tane 0'dan olusacaktir.
Subnet mask (binary) : 11111111 11111111 000000000 0000000
Subnet mask (desimal) : 255 255 0 ; 0
Subnet mask : 255.255.0.0
Son olarak, 212.45.64.0 blogu icin ayni hesaplamayi yaparsak, network
adresi ilk 24 bitte bulunacaktir. Subnet mask ise 24 tane 1 ve 8 tane
0'dan olusacaktir.
Subnet mask (binary) : 11111111 11111111 11111111 0000000
Subnet mask (desimal) : 255 255 255 0
Subnet mask : 255.255.255.0
Burada subnet mask'i belitrmek icin kullanilan farkli bir yontemden
bahsetmek gerekir, bu da "/" ayraci ile iP numarasina ya da network
numarasina eklenen bir sayidir (212.45.64.20/25 veya 212.45.64.0/19
gibi). Burada verilen sayi subnet maskta ilk kac bitin 1 oldugunu
gosterir. ornegin /8, 8 tane 1, 24 tane 0 anlatir, bu da 255.0.0.0
netmaskinin esdegeridir, yine benzer sekilde /16, 16 tane 1, 16 tane
sifiri tanimladigi icin 255.255.0.0'in, /24 de 255.255.255.0'in esdeger
gosterimleridir. (internet)

2.1 TCP/iP Katmanlari
TCP/iP katmanlardan olusan bir protokoller kumesidir. Her katman degisik
gorevlere sahip olup altindaki ve ustundeki katmanlar ile gerekli bilgi
alisverisini saglamakla yukumludur. Asagidaki sekilde bu katmanlar bir
blok sema halinde gosterilmektedir.



TCP/iP katmanlarinin tam olarak ne oldugu, nasil calistigi konusunda bir
fikir sahibi olabilmek icin bir ornek uzerinde inceleyelim:
TCP/iP nin kullanildigi en onemli servislerden birisi elektronik
postadir (e-posta). E- posta servisi icin bir uygulama protokolu
belirlenmistir (SMTP). Bu protokol e- posta'nin bir bilgisayardan bir
baska bilgisayara nasil iletilecegini belirler. Yani e- postayi gonderen
ve alan kisinin adreslerinin belirlenmesi, mektup iceriginin
hazirlanmasi vs. gibi. Ancak e-posta servisi bu mektubun bilgisayarlar
arasinda nasil iletilecegi ile ilgilenmez, iki bilgisayar arasinda bir
iletisimin oldugunu varsayarak mektubun yollanmasi gorevini TCP ve iP
katmanlarina birakir. TCP katmani komutlarin karsi tarafa
ulastirilmasindan sorumludur. Karsi tarafa ne yollandigi ve hatali
yollanan mesajlarin tekrar yollanmasinin kayitlarini tutarak gerekli
kontrolleri yapar. Eger gonderilecek mesaj bir kerede gonderilemeyecek
kadar buyuk ise (ornegin uzunca bir e-posta gonderiliyorsa) TCP onu
uygun boydaki segment'lere (TCP katmanlarinin iletisim icin
kullandiklari birim bilgi miktari) boler ve bu segment'lerin karsi
tarafa dogru sirada, hatasiz olarak ulasmalarini saglar. internet
uzerindeki tek servis e-posta olmadigi icin ve segment'lerin karsi
tarafa hatasiz ulastirilmasini saglayan iletisim yontemine tum diger
servisler de ihtiyac duydugu icin TCP ayri bir katman olarak calismakta
ve tum diger servisler onun uzerinde yer almaktadir. Boylece yeni bir
takim uygulamalar da daha kolay gelistirilebilmektedir. ust seviye
uygulama protokollerinin TCP katmanini cagirmalari gibi benzer sekilde
TCP de iP katmanini cagirmaktadir. Ayrica bazi servisler TCP katmanina
ihtiyac duymamakta ve bunlar direk olarak iP katmani ile
gorusmektedirler. Boyle belirli gorevler icin belirli hazir yordamlar
olusturulmasi ve protokol seviyeleri insa edilmesi stratejisine
'katmanlasma' adi verilir. Yukarida verilen ornekteki e- posta servisi
(SMTP), TCP ve iP ayri katmanlardir ve her katman altindaki diger katman
ile konusmakta diger bir deyisle onu cagirmakta ya da onun sundugu
servisleri kullanmaktadir. En genel haliyle TCP/iP uygulamalari 4 ayri
katman kullanir. Bunlar:
- Bir uygulama protokolu, mesela e-posta
- ust seviye uygulama protokollerinin gereksinim duydugu TCP gibi bir
protokol katmani
- iP katmani. Gonderilen bilginin istenilen adrese yollanmasini saglar.
- Belirli bir fiziksel ortami saglayan protokol katmani. ornegin
Ethernet, seri hat, X.25 vs.

2.1.1 TCP katmani
TCP'nin ("transmission control protocol-iletisim kontrol protokolu")
temel islevi, ust katmandan (uygulama katmani) gelen bilginin segmentler
haline donusturulmesi, iletisim ortaminda kaybolan bilginin tekrar
yollanmasi ve ayri siralar halinde gelebilen bilginin dogru sirada
siralanmasidir. iP ("internet protocol") ise tek, tek datagramlarin
yonlendirilmesinden sorumludur. Bu acidan bakildiginda TCP katmaninin
hemen, hemen tum isi ustlendigi gorulmekle beraber (kucuk aglar icin bu
dogrudur) buyuk ve karmasik aglarda iP katmani en onemli gorevi
ustlenmektedir. Bu gibi durumlarda degisik fiziksel katmanlardan gecmek,
dogru yolu bulmak cok karmasik bir is halini almaktadir.
Birden fazla kisinin ayni sisteme ulasmak istemesi durumunda neler
olacak? Dogal olarak bir segment'i dogru varis noktasina ulastirmak tek
basina yeterli degildir. TCP bu segment'in kime ait oldugunu da bilmek
zorundadir. "Demultiplexing" bu soruna care bulan yontemdir. TCP/iP 'de
degisik seviyelerde "demultiplexing" yapilir. Bu islem icin gerekli
bilgi bir seri "baslik" (header) icinde bulunmaktadir. Baslik,
datagram'a eklenen basit bir kac octet'den olusan bir bilgiden
ibarettir. Yollanmak istenen mesaji bir mektuba benzetecek olursak
baslik o mektubun zarfi ve zarf uzerindeki adres bilgisidir. Her katman
kendi zarfini ve adres bilgisini yazip bir alt katmana iletmekte ve o
alt katmanda onu daha buyuk bir zarfin icine koyup uzerine adres yazip
diger katmana iletmektedir. Benzer islem varis noktasinda bu sefer ters
sirada takip edilmektedir.
Bir ornek vererek aciklamaya calisirsak: Asagidaki noktalar ile
gosterilen satir bir noktadan diger bir noktaya gidecek olan bir dosyayi
temsil etsin,
ooooooooooooooo
TCP katmani bu dosyayi tasinabilecek buyuklukteki parcalara ayirir:
ooo ooo ooo ooo ooo
Her segment'in basina TCP bir baslik koyar. Bu baslik bilgisinin en
onemlileri 'port numarasi' ve 'sira numarasi' dir. Port numarasi,
ornegin birden fazla kisinin ayni anda dosya yollamasi veya karsidaki
bilgisayara baglanmasi durumunda TCP'nin herkese verdigi farkli bir
numaradir. uc kisi ayni anda dosya transferine baslamissa TCP, 1000,
1001 ve 1002 "kaynak" port numaralarini bu uc kisiye verir boylece
herkesin paketi birbirinden ayrilmis olur. Ayni zamanda varis
noktasindaki TCP de ayrica bir "varis" port numarasi verir. Kaynak
noktasindaki TCP nin varis port numarasini bilmesi gereklidir ve bunu
iletisim kuruldugu anda TCP karsi taraftan ogrenir. Bu bilgiler
basliktaki "kaynak" ve "varis" port numaralari olarak belirlenmis olur.
Ayrica her segment bir "sira" numarasina sahiptir. Bu numara ile karsi
taraf dogru sayidaki segmenti eksiksiz alip almadigini anlayabilir.
Aslinda TCP segmentleri degil octet leri numaralar. Diyelim ki her
datagram icinde 500 octet bilgi varsa ilk datagram numarasi 0, ikinci
datagram numarasi 500, ucuncusu 1000 seklinde verilir. Baslik icinde
bulunan ucuncu onemli bilgi ise "kontrol toplami" (Checksum) sayisidir.
Bu sayi segment icindeki tum octet ler toplanarak hesaplanir ve sonuc
basligin icine konur. Karsi noktadaki TCP kontrol toplami hesabini
tekrar yapar. Eger bilgi yolda bozulmamissa kaynak noktasindaki
hesaplanan sayi ile varis noktasindaki hesaplanan sayi ayni cikar. Aksi
takdirde segment yolda bozulmustur bu durumda bu datagram kaynak
noktasindan tekrar istenir.

2.1.2 iP katmani
TCP katmanina gelen bilgi segmentlere ayrildiktan sonra iP katmanina
yollanir. iP katmani, kendisine gelen TCP segmenti icinde ne oldugu ile
ilgilenmez. Sadece kendisine verilen bu bilgiyi ilgili iP adresine
yollamak amacindadir. iP katmaninin gorevi bu segment icin ulasilmak
istenen noktaya gidecek bir "yol" (route) bulmaktir. Arada gecilecek
sistemler ve gecis yollarinin bu paketi dogru yere gecirmesi icin kendi
baslik bilgisini TCP katmanindan gelen segment'e ekler. TCP katmanindan
gelen segmentlere iP basliginin eklenmesi ile olusturulan iP paket
birimlerine datagram adi verilir. iP basligi eklenmis bir datagram
asagidaki cizimde gosterilmekted

iP Datagram

iP basligini "i" ile gosterecek olursak iP katmanindan cikan ve TCP
verisi tasiyan bir datagram su hale gelir:
iT...iT...iT...iT...iT...
Basliktaki "Yasam suresi" (Time to Live) alani iP paketinin yolculugu
esnasinda gecilen her sistemde bir azaltilir ve sifir oldugunda bu paket
yok edilir. Bu sayede olusmasi muhtemel sonsuz donguler ortadan
kaldirilmis olur. iP katmaninda artik baska baslik eklenmez ve
iletilecek bilgi fiziksel iletisim ortami uzerinden yollanmak uzere alt
katmana (bu Ethernet, X.25, telefon hatti vs. olabilir) yollanir.

2.1.3 Fiziksel katman
Ethernet kendine has bir adresleme kullanir. Ethernet tasarlanirken
dunya uzerinde herhangi bir yerde kullanilan bir Ethernet kartinin tum
diger kartlardan ayrilmasini saglayan bir mantik izlenmistir. Ayrica,
kullanicinin Ethernet adresinin ne oldugunu dusunmemesi icin her
Ethernet karti fabrika cikisinda kendisine has bir adresle piyasaya
verilmektedir. Her Ethernet kartinin kendine has numarasi olmasini
saglayan tasarim 48 bitlik fiziksel adres yapisidir. Ethernet kart
ureticisi firmalar merkezi bir otoriteden uretecekleri kartlar icin
belirli buyuklukte numara bloklari alir ve uretimlerinde bu numaralari
kullanirlar. Boylece baska bir ureticinin karti ile bir cakisma meydana
gelmez. Ethernet teknoloji olarak yayin teknolojisini (broadcast medium)
kullanir. Yani bir istasyondan Ethernet ortamina yollanan bir paketi o
Ethernet agindaki tum istasyonlar gorur. Ancak dogru varis noktasinin
kim oldugunu, o ag'a bagli makinalar Ethernet basligindan anlarlar. Her
Ethernet paketi 14 octet'lik bir basliga sahiptir. Bu baslikta kaynak ve
varis Ethernet adresi ve bir tip kodu vardir. Dolayisiyla ag uzerindeki
her makina bir paketin kendine ait olup olmadigini bu basliktaki varis
noktasi bilgisine bakarak anlar (Bu Ethernet teknolojisindeki en onemli
guvenlik bosluklarindan birisidir). Bu noktada Ethernet adresleri ile
internet adresleri arasinda bir baglanti olmadigini belirtmekte yarar
var. Her makina hangi Ethernet adresinin hangi internet adresine
karsilik geldigini tutan bir tablo tutmak durumundadir (Bu tablonun
nasil yaratildigi ilerde aciklanacaktir). Tip kodu alani ayni ag
uzerinde farkli protokollerin kullanilmasini saglar. Dolayisiyla ayni
anda TCP/iP, DECnet, iPX/SPX gibi protokoller ayni ag uzerinde
calisabilir.
Her protokol basliktaki tip alanina kendine has numarasini koyar.
Kontrol toplami (Checksum) alanindaki deger ile komple paket kontrol
edilir. Alici ve vericinin hesapladigi degerler birbirine uymuyorsa
paket yok edilir. Ancak burada kontrol toplami basligin icine degil de
paketin sonuna konulur. Ethernet katmaninda islenip gonderilen mesaj ya
da bilginin (Bu bilgi paketlerine frame adi verilir) son hali asagidaki
duruma gelir:

Ethernet Paketi
Ethernet basligini "E" ile ve Kontrol toplamini "C" ile gosterirsek
yolladigimiz dosya su sekli alir:
EiT...C EiT...C EiT...C EiT...C EiT...C
Bu paketler (frame) varis noktasinda alindiginda butun basliklar uygun
katmanlarca atilir. Ethernet arayuzu Ethernet baslik ve kontrol
toplamini atar. Tip koduna bakarak protokol tipini belirler ve Ethernet
cihaz surucusu (device driver) bu datagram'i iP katmanina gecirir. iP
katmani kendisi ile ilgili katmani atar ve protokol alanina bakar,
protokol alaninda TCP oldugu icin segmenti TCP katmanina gecirir. TCP
sira numarasina bakar, bu bilgiyi ve diger bilgileri iletilen dosyayi
orijinal durumuna getirmek icin kullanir. Sonucta bir bilgisayar diger
bir bilgisayar ile iletisimi tamamlar. (internet)

ozet Olarak bu protokol UNiX isletim sisteminin on tanimli protokoludur.
iki protokolden olusur. TCP(Transmission Control Protocol) ve
iP(internet Protocol). Bunlardan TCP tasinacak paketin nasil
tasinacagindan, buyuklugunden ve guvenliginden sorumludur. iP ise
paketin nereye ve hangi yollardan tasinacagindan sorumludur. Bu
protokollerin ozelliklerini soyle siralayabiliriz:
1.Dunyada en cok kabul goren ve genellikle internet uygulamalarinda
kullanilan bir protokoldur.
2.Sunucu/istemci mantigina en yakin protokoldur.
3.Paketlerin kucuk olmasi nedeniyle yerel agda pek tercih edilmeyen bir
protokoldur.
4.Yonlendirilebilir bir protokoldur.
5.Yapilandirilmasi oldukca zordur.
6.Paketlerin tasinmasinda meydana gelebilecek bozukluklari anlayip,
bozulan kismi sunucudan tekrar isteyebilmesi, guvenli bir protokol
olmasini saglar.
7.Diger protokolleri tasiyabilmesi, cok amacli bir protokol olma
ozelligi katar.(Teknik Egitim Ders notlari)

3. Ethernet encapsulation: ARP
internet adresi ile iletisime gecmek icin hangi Ethernet adresine
ulasmamiz gerektigini belirlemek amaciyla kullanilan protokol ARP'dir
("Address Resolution Protocol"). ARP aslinda bir iP protokolu degildir
ve dolayisiyla ARP datagramlari iP basligina sahip degildir. Varsayalim
ki bilgisayariniz 128.6.4.194 iP adresine sahip ve siz de 128.6.4.7 ile
iletisime gecmek istiyorsunuz. Sizin sisteminizin ilk kontrol edecegi
nokta 128.6.4.7 ile ayni ag uzerinde olup olmadiginizdir. Ayni ag
uzerinde yer aliyorsaniz, bu Ethernet uzerinden direk olarak
haberlesebileceksiniz anlamina gelir. Ardindan 128.6.4.7 adresinin ARP
tablosunda olup olmadigi ve Ethernet adresini bilip bilmedigi kontrol
edilir. Eger tabloda bu adresler varsa Ethernet basligina eklenir ve
paket yollanir. Fakat tabloda adres yoksa paketi yollamak icin bir yol
yoktur. Dolayisiyla burada ARP devreye girer. Bir ARP istek paketi ag
uzerine yollanir ve bu paket icinde "128.6.4.7" adresinin Ethernet
adresi nedir sorgusu vardir. Ag uzerindeki tum sistemler ARP istegini
dinlerler bu istegi cevaplandirmasi gereken istasyona bu istek
ulastiginda cevap ag uzerine yollanir. 128.6.4.7 istegi gorur ve bir ARP
cevabi ile "128.6.4.7 nin Ethernet adresi 8:0:20:1:56:34" bilgisini
istek yapan istasyona yollar. Bu bilgi, alici noktada ARP tablosuna
islenir ve daha sonra benzer sorgulama yapilmaksizin iletisim mumkun
kilinir. Ag uzerindeki bazi istasyonlar surekli agi dinleyerek ARP
sorgularini alip kendi tablolarini da guncelleyebilirler.

4. TCP disindaki diger protokoller: UDP ve iCMP
Yukarida sadece TCP katmanini kullanan bir iletisim turunu acikladik.
TCP gordugumuz gibi mesaji segment'lere bolen ve bunlari birlestiren bir
katmandi. Fakat bazi uygulamalarda yollanan mesajlar tek bir
datagram'in icine girebilecek buyukluktedirler. Bu cins mesajlara en
guzel ornek adres kontroludur (name lookup). internet uzerindeki bir
bilgisayara ulasmak icin kullanicilar internet adresi yerine o
bilgisayarin adini kullanirlar. Bilgisayar sistemi baglanti kurmak icin
calismaya baslamadan once bu ismi internet adresine cevirmek
durumundadir. internet adreslerinin isimlerle karsilik tablolari belirli
bilgisayarlar uzerinde tutuldugu icin kullanicinin sistemi bu
bilgisayardan bu adresi sorgulayip ogrenmek durumundadir. Bu sorgulama
cok kisa bir islemdir ve tek bir segment icine sigar. Dolayisiyla bu is
icin TCP katmaninin kullanilmasi gereksizdir. Cevap paketinin yolda
kaybolmasi durumunda en kotu ihtimalle bu sorgulama tekrar yapilir. Bu
cins kullanimlar icin TCP nin alternatifi protokoller vardir. Boyle
amaclar icin en cok kullanilan protokol ise UDP'dir(User Datagram
Protocol).
UDP datagramlarin belirli siralara konmasinin gerekli olmadigi
uygulamalarda kullanilmak uzere dizayn edilmistir. TCP'de oldugu gibi
UDP'de de bir baslik vardir. Ag yazilimi bu UDP basligini iletilecek
bilginin basina koyar. Ardindan UDP bu bilgiyi iP katmanina yollar. iP
katmani kendi baslik bilgisini ve protokol numarasini yerlestirir (bu
sefer protokol numarasi alanina UDP'ye ait deger yazilir). Fakat UDP
TCP'nin yaptiklarinin hepsini yapmaz. Bilgi burada datagramlara bolunmez
ve yollanan paketlerin kayidi tutulmaz. UDP'nin tek sagladigi port
numarasidir. Boylece pek cok program UDP'yi kullanabilir. Daha az bilgi
icerdigi icin dogal olarak UDP basligi TCP basligina gore daha kisadir.
Baslik, kaynak ve varis port numaralari ile kontrol toplamini iceren tum
bilgidir.
Diger bir protokol ise iCMP'dir ("internet Control Message Protocol").
iCMP, hata mesajlari ve TCP/iP yaziliminin bir takim kendi mesaj trafigi
amaclari icin kullanilir. Mesela bir bilgisayara baglanmak
istediginizde sisteminiz size "host unreachable" iCMP mesaji ile geri
donebilir. iCMP ag hakkinda bazi bilgileri toplamak amaci ile de
kullanilir. iCMP yapi olarak UDP'ye benzer bir protokoldur. iCMP de
mesajlarini sadece bir datagram icine koyar. Bununla beraber UDP'ye gore
daha basit bir yapidadir. Baslik bilgisinde port numarasi bulundurmaz.
Butun iCMP mesajlari ag yaziliminin kendisince yorumlanir, iCMP
mesajinin nereye gidecegi ile ilgili bir port numarasina gerek yoktur.
iCMP 'yi kullanan en populer internet uygulamasi PiNG komutudur. Bu
komut yardimi ile internet kullanicilari ulasmak istedikleri herhangi
bir bilgisayarin acik olup olmadigini, hatlardaki sorunlari aninda test
etmek imkanina sahiptirler. su ana kadar gordugumuz katmanlari ve bilgi
akisinin nasil oldugunu asagidaki sekilde daha acik izleyebiliriz.
(internet)

Katmanlar arasi bilgi akisi

5. NETBEUi Protokolu
iBM tarafindan gelistirilmis ve Microsoft'un yerel aglar icin tercih
ettigi bir protokoldur. Bazi ozellikleri sunlardir:
1.20-30 bilgisayardan olusmus kucuk LAN'lar icin gelistirilmistir.
2.Yonlendirilemeyen protokoldur.
3.istemci/sunucu mantigina uymaz.
4.Buyuk paketlerin tasinmasi, yerel aglarda tercih edilmesine yol acar.
5.Yapilandirilmasi oldukca kolaydir.(Teknik egitim Ders notlari)
Bu protokol 20-200bilgisayardan olusan kucuk LAN'lar icin gelistirilmis
bir protokoldur. Gateway'ler (gecit) araciligiyla diger LAN
segmentlerine ve mainframe'lere baglanir. Ancak NetBEUi protokolu
routable (yonlendirilebilir) degildir. Bu nedenle NetBEUi kullanan iki
bilgisayar birbirine routing'le degil, bridging'le baglanir.

6.NWLink Protokolu
Nowell iPX/SPX protokolunun NDiS uyumlu olanidir. ozellikle Netware ile
olan baglantida kullanilir. NWLink sadece bir protokoldur. Netware
server'de bulunan bir dosyaya ya da yaziciya dogrudan ulasimi saglamaz.
NWLink yaygin olarak kullanilir. Buyuk alanlarda ve cok sayida istemciye
kapsayabilir.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
http://turkishpowerforum.hareketforum.biz
LegendKiller
Administratör
Administratör


Hangi Takımlısınız? : Galatasaray
Mesaj Sayısı : 295
Kayıt tarihi : 28/01/10
Yaş : 37
Nerden : Rize/Ardeşen

MesajKonu: Geri: Windowsta Ağ Yapılanması!   Ptsi Şub. 01, 2010 3:23 pm

Win98 -> Win98 Ağını Oluşturmak

Merhaba arkadaşlar.Günümüzde çoğu kullanıcı işletim sistemi olarak Win98
kullanıyor.Konumuz Network olduğu için,Win98 de Networkun nasıl
oluşturulacağını anlatacağım.Anlatacaklarım üzerinde hiçbir işletim
sistemi bulunmayan bir bilgisayara Win98i yüklemek ve ağ
oluşturmaktır.Uzun süre kullanılan işletim sistemine Ağ kurmayı tavsiye
etmiyorum.Yüklediğiniz ve kaldırdığınız programların Windowsta hata
oluşturmasına neden olabilir.

Formatlanmış ve win98 yüklenmiş bilgisayarınızda bulunan ethernet
kartını doğru takıp ve driverini doğru yüklediyseniz,masaüstünde
Komşuları
simgesi çıkar.Buna sağ tıklayıp özelliklerine
girin.Kendiliğinden bazı kısımlar yüklenir.(İstemci+tcp/ıp+ağ
istemcisi)Bu yüklü olanlara ilaveten,isteğinize göre IPX/SPX ve
NETBEUI
kısımları yüklenir.Bunu yani IPXi yükleyin.Neyse ana
makinanızda modeminiz takılı olması lazım.Yani internetiniz.Amacımız
interneti diğer bilgisayara paylaştırmak.Bunu yapmak için,Denetim
masasından program ekle/kaldıra gelin.Buradan Windows kur a.Buradan
İnternet araçlarını iki kere tıklayın.Karşınıza yeni bir diyalog kutusu
çıkar.Buradan internet bağlantı paylaşımı nı seçin ve tamam
deyin.Yükleyin.Karşınıza bir iletişim kutusu çıkar.Donanım aygıtlarınıza
göre gerekli yerleri seçin ve devam edin...
Bunuda yaptıktan sonra Ağ Bğlantıları özelliklerinde aynen şunlar
karşınıza çıkması lazım.
--------------------------------------------------------------------------------
Microsoft Ağları İçin İstemci
Microsoft Family Oturum Açma
Çevirmeli Bağdaştırıcı
İnternet Bağlantı Paylaşımı
xxxxxx (ethernet kartınız).......
xxxxxx (modeminiz ).......
İnternet Bağlantı paylaşımı > Çevirmeli Bağdaştırıcı
İnternet Bağlantı Paylaşımı > İnternet Bağlantı Paylaşımı
İnternet Bağlantı Paylaşımı > Ethernet kartınız ................
İnternet Bağlantı Paylaşımı> modeminiz ................
IPX/SPX uyumlu iletişim kuralları > Çevirmeli.......
IPX/SPX uyumlu iletişim kuralları > İnternet Bağ........
IPX/SPX uyumlu iletişim kuralları > Ethernetiniz ..........
IPX/SPX uyumlu iletişim kuralları > modeminiz ..........
TCP/IP(Ana) -> ethernetiniz ..........
TCP/IP (Paylaştırılmış) > modeminiz ........
TCP/IP > Çevirmeli Bağ....
TCP/IP > İnternet Bağlantı Paylaşımı
Microsoft Ağları için Dosya ve Yazıcı Paylaşımı
------------------------------------------------------------------------------
Bunları görüyorsanız buraya kadar herşey tamam demektir.Şimdi sırada IP
adresi belirtmekte.TCP/IP (Ana) Özelliklerine gelin.IP adresi
bölümüne 192.168.0.1 ve alt ağ maskesinede 255.255.255.0
adresini verin.Uygulayın ve bilgisayarı yeniden başlatın.IP adresini
sadece buraya vereceksiniz.Ağ Komşuları özelliklerinde Birincil Ağ
Oturumu
seçeneğinde Windows Family Oturum Açma yı seçin.Bu
seçeneği diğer bilgisayardada seçin.
Ana bilgisayarınızda işlemlerimiz bu kadar.Şimdi gelelim diğer
makinemize.Burada ethernet kartınızı tanıtın.Masaüstündeki ağ
komşularına sağ tıklayın ve özelliklerden IPXi yükleyin.Bil. yeniden
başlatın.Tekrar ağ komşuları özelliklerine girin ve birincil ağ oturumu
seçeneğini ana bilgisayardaki gibi yapın.

Ağınız bu kadar.Şimdi ana bilgisayarınızdan ağ komşularına girin.Diğer
bilgisayarı ve kendisini görüyor olması lazım.Ve diğer bilgisayarında
internete giriyor olması lazım.

Bazı kullanıcılar sadece ağ oluşturmak isterler.İnterneti paylaştırmak
istemezler.Sadece bunu yapmak için,yukarıda anlatılanlarda internet
bağlantı paylaşımı dışındaki herşeyi uygulayın.


WinXP -> Win98 Ağını Oluşturmak

Aşağıda anlatılan konuda Windows XP Proffesyonel ve Windows 98 second
Edition kullanılmıştır.Bu konu bizzat denenerek buraya aktarılmıştır.
-------------------------------------------------------------------------------------
İlk önce ana makineyi oluşturalım.Yani WindowsXP yi kuralım.Bağlantı
paylaşımımızı Windows XPden yapacağız.
Makinenizin BIOS ayarlarından Firtst Boot Device ayarını Cd-ROM
yapın.Çünkü WindowsXPyi Ms-Dostan
E:\kur olarak kuramazsınız.Cd sürücünüzden Boot yaptırarak
kurmalısınız.Cdyi takın ve XPyi kurmaya başlayın.Kurulumun ortasına
kadar herşey Win98 gibidir.Kurulumun ortasına doğru sizden Dil-Tarih ve
saat ayarı ister.Bunuda geçtikten sonra ileri zamanda Ağ ayarları
başlıklı bir diyalog kutusu ile karşılaşacaksınız.Burada

===============================================
Ağ Ayarları
* Normal Ayarlar
* Özel Ayarlar

isimli iki sekme göreceksiniz.Burada Normal Ayarları seçin ve
ileri yapın.İkinci diyalog kutusunda şunları göreceksiniz.
Çalışma Grubu veya Bilgisayar Etki Alanı
*Hayır , bu bilgisayar ne bir ağ,nede etki alanı olmayan bir ağ üzerinde
..................
(Çalışma Grubu ismini giriniz)
*Evet , bu bilgisayarı aşağıdaki etki alanı üyesi yap.
..................
===============================================

Bu diyalog kutusundaki 1. seçeneği [Hayır] seçin ve ileri
yapın.Karşınıza Yüksek hızlı bir bağlantı kuruluyor başlıklı bir
diyalog kutusu çıkar ve bir süre sonra kapanır.
Evet WindowsXPyi kurarken yapılan ayar bu kadar.Sıra geldi WinXP
açıldıktan sonraki ayarlara.

Windowsunuz açılmadan yani masaüstünü görmeden önce bir sihirbazla
karşılaşacaksınız.Bu sihirbazda İnternet Explorer Ağ ayarlarını ,
Aktivasyon İşlemini yapacaksınız.Bu sihirbazın ortalarında sizden ağ
için IP adresi isteyecektir.Bunlara Otomatik seçeğini seçip ileri
yapın.

Win XP açıldıktan sonra modeminizin doğru yüklendiğinden emin
olun.Şimdi sıra hem ağı kurmakta hemde internet bağlantı paylaşımını
yapmakta.Win98 deki gibi ayrı ayrı kurulum yapmıyacağız.Bir kurulumla
hem ağı hemde internet bağlantısını kuracağız.
Masaüstünden yada başlattan Ağ Bağlantılarıma girin.Sol menüden Ev
veya Küçük İşyeri Ağı Kur
u seçin.Ağ Kurulum Sihirbazı
karşınıza gelecektir.2 kere ileri yaptıktan sonra karşınıza şöyle bir
diyalog kutusu gelecektir.

===============================================
Bağlantı Yöntemini Seçin

Bu bilgisayarı en iyi tanımlayan öğeyi işaretleyin:
* Bu bilgisayar doğrudan İnternete bağlanır.Ağımdaki diğer bilgisayarlar
bu bilgisayar üzerinden İnternete bağlanır.
* Bu bilgisayar İnternete Ağımdaki bilgisayarla yada mesken ağ geçidiyle
bağlanır.
* Diğer
===============================================

Burada 1. seçeneği seçin.Yani ağınızın internete bağlanma kaynağı bu
bilgisayar olacaktır.WinXP den Win98e paylaşım yaptığımız için 1.
seçeneği seçtik.Eğer Win98den Win XPye in. paylaşımı
yapsaydık,bağlantıyı almak için 2. seçeneği seçecektik.Bunuda geçtikten
sonra karşınıza şöyle bir diyalog kutusu çıkacaktır.

===============================================
İnternet bağlantınızı seçin.
Bağlantılar:
[ burada modeminizin markası yazacaktır. ]
[ burada Ethernet kartınızın markası yazacaktır]
===============================================

Buradan modeminizi seçin.Dikkat edin,ethernet kartınızı
seçmeyin!Kablo modem kullanıcıları için extra bir ayar yoktur.Onlarda
buradan modemlerini seçmelidir.Burayıda tamamladıktan sonra şu şekil bir
diyalog kutusuyla karşılaşacaksınız.

===============================================
Bu bilgisayara bir ad ve açıklama yazın.
Bilgisayar Tanımı: [ ]
(mesala: Bozkurtum
Server)
Bilgisayar Adı : [ ]
(mesala:
Bozkurtum)

===============================================

Örnekte verildiği gibi isim verin.
Bir sonraki aşamada karşımıza şöyle bir diyalog kutusu çıkacaktır.


===============================================
Ağınıza bir ad verin.
Çalışma grubu adı: [ ]
(Mesala :Bozkurtum
Network)

===============================================
Bu aşamadada örnekteki gibi bir isim verin.Evet ağınız kurulmaya hazır.
İleriye basın ve bırakın ağınız kurulsun.

Ağınız kurulduktan sonra diğer makinelerden testinizi yapın.

##############################################

Burada sadece WinXPden bağlantıyı paylaştırmayı açıkladık.XPden
bağlantıyı alacak olan client makineler için bağlantı ayarlarını bir
önceki threadta anlattığımız gibi yapın.Dikkat etmeniz tek nokta diğer
makinadanda bağlantı paylaştırmaya kalkmayın.Bu konu ile ilgili ve XPden
bağlantıyı alan client makinenin ağ ayarları aşağıda yazıyor.
##############################################



WinXP den İnternet bağlantısını
alan,ağdaki diğer Win98 client makine ağ ayarları:


ethernet kartınızın driverini yükleyin ve masaüstünüzdeki
Komşuları
na sağ tıklayın Özellikler çıkacaktır.Dikkat etmeniz
gereken WinXPde kullandığınız ağ şeklindeki Birincil Ağ Oturumu
seçeneğiniz ile Win98 Birincil Ağ Oturumu Şeklinizin aynı
olmasıdır.Eğer WinXPde IPX/SPX yüklü ise Win98 ede IPX/SPX
eklemeniz lazım.Bunu şu şekilde yapacaksınız.
Özelliklerden Ekle yapın ve karşınıza çıkan diyalog kutusundan İletişim
Kuralları>Microsoft>IPX/SPX seçin.Windows Cdsini takın ve
yükleyin.Bilgisayarınızı yeniden başlatın.Ağınız tamam olması gerekir.Ağ
komşularına girin ve ana makinenizi görüp görmediğine bakın.Win98deki
Ağ Grubu ile WinXPdeki ağ grubu adı aynı olması lazım.
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
http://turkishpowerforum.hareketforum.biz
kopkop1



Hangi Takımlısınız? : Beşiktaş
Mesaj Sayısı : 7
Kayıt tarihi : 01/02/10

MesajKonu: Geri: Windowsta Ağ Yapılanması!   Ptsi Şub. 01, 2010 6:15 pm

saol bayi bi kolaylıksağladın
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
LegendKiller
Administratör
Administratör


Hangi Takımlısınız? : Galatasaray
Mesaj Sayısı : 295
Kayıt tarihi : 28/01/10
Yaş : 37
Nerden : Rize/Ardeşen

MesajKonu: Geri: Windowsta Ağ Yapılanması!   Ptsi Şub. 01, 2010 6:50 pm

birşey değil ne demek
Sayfa başına dön Aşağa gitmek
http://turkishpowerforum.hareketforum.biz
Sponsored content




MesajKonu: Geri: Windowsta Ağ Yapılanması!   Bugün 5:51 am

Sayfa başına dön Aşağa gitmek
 
Windowsta Ağ Yapılanması!
Önceki başlık Sonraki başlık Sayfa başına dön 
1 sayfadaki 1 sayfası
 Similar topics
-
» Photospace'de imza yapımı
» Jelibon'dan Kapı Süsü Yapımı
» dondorma çubuğu ile yapılan oya
» İstiare ile evlilik yapılır mı?
» Değişik İmza Yapımı

Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz
Turkish Power :: Bilgisayar :: Network ve internet-
Buraya geçin: